Voor de politiek is het tijd om te kiezen. Gaan we voor een energiesysteem waar Nederland op kan rekenen? Of kijken we toe hoe het stroomnet alleen maar sneller volloopt? Ondanks de miljardeninvesteringen van de netbeheerders. We roepen de politiek op om nú duidelijke keuzes te maken. Je leest hier wat volgens ons nodig is om het energiesysteem toekomstbestendig te maken.
In deze video vertellen we waarom dit belangrijk is →
Het fundament van onze maatschappij
Onze energie-infrastructuur vormt het fundament van de maatschappij. Het legt de basis voor de grote uitdagingen waar we met elkaar voor staan, zoals energieonafhankelijkheid, woningbouw en de verduurzaming van de industrie. Download onze explainer en kom er achter hoe het Nederlandse elektriciteitsnet in elkaar zit. En waar de uitdagingen zitten. Met handige feiten en cijfers.
De energietransitie is in volle gang: we verduurzamen onze energievoorziening in hoog tempo. Nederland elektrificeert sneller dan ooit. De stroomvraag stijgt harder dan het net kan bijbenen. De komende jaren zetten we de stap naar een schoner, slimmer en meer divers energiesysteem, waarin elektrificatie, waterstof, groen gas en warmte met elkaar in balans zijn. Zonder gerichte keuzes dreigt de transitie alleen stil te vallen. Ondanks alle mega-inspanningen. In het onderstaande rapport belichten we vier thema’s waar de noodzaak tot doorbraken het grootst is. Energiezekerheid, verduurzaming industrie, betaalbare warmte in huis en toegang tot energie.
Wat als de politiek geen keuzes maakt? Wij netbeheerders gaan door met wat we moeten doen. Onze wettelijke taak is een goedwerkende energie-infrastructuur. Daarom investeren we miljarden aan maatschappelijk geld in de uitbreiding van het stroomnet. Dat alles om de piekvraag op te kunnen vangen.
We proberen alle stroomaanvragen op de oplopende wachtlijsten aan te sluiten. Zonder duidelijke richting moeten we in elke wijk alle infrastructuur – gas, elektriciteit en warmte – onderhouden én uitbreiden. Ook als die maar deels wordt gebruikt. Dat betekent dat we overal tegelijk bouwen, terwijl we niet weten wat waar echt nodig is. Het gevolg: een energiesysteem dat onnodig duur en traag wordt. Die kosten komen uiteindelijk bij burgers en bedrijven terecht. Niet kiezen is dus ook een keus.
“Niks doen is eigenlijk kiezen voor een energiesysteem dat te duur is en niet toegankelijk voor iedereen. Er staat veel op het spel, dus het komende kabinet moet samen met alle partijen de stap naar voren zetten.”
Jinny Moe Soe Let
Directeur Communicatie en Beleid
Het kan anders. Als er wél duidelijke keuzes worden gemaakt, kunnen we onze tijd, capaciteit en middelen richten op wat er echt toe doet: nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen aansluiten, wachttijden verkorten en bestaande netten beter benutten. Dan brengen we de energietransitie weer in de versnelling en komt er ruimte voor economische groei. Politieke keuzes zijn daarom vandaag nodig.
Kies niet alleen voor stroom maar voor een diverse energiemix
Hoewel ons energiesysteem nu nog sterk leunt op aardgas, verduurzaamt Nederland met flinke stappen. Dat doen we nu vooral door elektrificatie. De industrie schakelt over op stroom en overal in het land komen er steeds meer warmtepompen, laadpalen, batterijen en zonnepanelen bij. Als alternatief voor aardgas, zetten we nu vooral in op zonne- en windenergie. Maar hoe voorzien we Nederland van energie bij een Dunkelflaute – als er geen zon of wind is? Daarvoor zijn we nu nog grotendeels afhankelijk van aardgas. Wat we nodig hebben is een diverse energiemix op de juiste plek. Kies daarom voor stroom én warmte én (groen) gas én waterstof. Een mix waarmee we ruimte maken op het stroomnet,de betaalbaarheid van het energie garanderen en Nederland minder afhankelijk maken van andere landen.
Kies voor het beter benutten van het bestaande elektriciteitsnet
Door de snelle elektrificatie van Nederland loopt ons stroomnet vol. We investeren miljarden in het uitbreiden van het net zodat we ook op momenten van de piekvraag kunnen leveren, Maar die piekvraag komt vrijwel niet voor. In plaats van alleen maar uitbreiden, moeten we ook het huidige net beter benutten. De vraag spreiden, sturen en slimmer omgaan met de netbelasting. Als we dat doen, hoeven we minder te investeren in uitbreiding en kunnen we het budget en de capaciteit gebruiken om de lange wachttijden voor aansluitingen weg te werken. Daar zijn keuzes vanuit de politiek voor nodig. Kies er daarom voor om het beter benutten van het bestaande netten. Met die keuze verdwijnen de lange wachttijden voor aansluitingen, houden we energie betaalbaar en kan Nederland en de economie weer vooruit.
Kies voor ruimte voor energie in de ruimtelijke ordening
De energietransitie in de praktijk betekent het trekken van kabels, leggen van leidingen, bouwen van wind- en zonneparken, het plaatsen van trafohuisjes, het bouwen van opslag. Maar in de ruimtelijke plannen wordt nauwelijks rekening gehouden met de energie-infrastructuur. Dit zorgt voor botsende ruimteclaims, lange doorlooptijden voor vergunningen, onzekerheden voor bedrijven en burgers en onnodige maatschappelijke uitgaven. En het duurt vooral erg lang; ruim 1/3 van de gewenste aansluitingen kan niet of niet op tijd gerealiseerd worden. Kies daarom voor meer prioriteit en ruimte voor de energie-infrastructuur. Zo ontstaat duidelijkheid voor iedereen en houden we vaart in de realisatie.
Onze energie-intensieve industrie staat op een kantelpunt. Ze kampt met hoge en volatiele energiekosten. Zekerheid over het transitiepad (elektrificatie, waterstof, CCS) naar een duurzaam energiegebruik is voor hun essentieel. Voor de brede maakindustrie geldt hetzelfde. De uitdagingen liggen daar vooral in de beperkingen op het elektriciteitsnet, de krapte op de arbeidsmarkt, de schaarse fysieke ruimte, complexe vergunningsprocedures en een beperkte uitvoeringscapaciteit bij vergunningverleners. Hierdoor stellen bedrijven hun investeringen uit. Of vertrekken ze naar buurlanden waar meer sectorgerichte steun door de overheid wordt gegeven.
In onze serie ‘Verkiezingen en Energie’ leggen we kandidaat-Kamerleden de vraag voor: “Welke keuzes wil je partij nú maken om een duurzaam, betaalbaar en betrouwbaar energiesysteem voor burgers en bedrijven te realiseren?” Kijk nu de video’s.
Wij plaatsen cookies voor de werking en verbetering van deze website. Mogen wij extra cookies plaatsen voor het afspelen van video’s, delen-op-social-media en om onze campagnes te meten? Lees meer
Alles accepterenAlleen noodzakelijkeZelf instellen