Zo werkt het: verdeling van netcapaciteit in congestiegebieden
Vanaf 1 juli 2026 verdelen netbeheerders opnieuw de beschikbare netcapaciteit. Dit gebeurt in gebieden met netcongestie en loopt tot 1 januari 2027, de capaciteit gaat naar aanvragen op de wachtlijst. Sommige projecten kunnen daardoor starten, andere projecten moeten langer wachten. Dat verschil roept vragen op, vooral over de doorlooptijd.
Van buitenaf lijkt het soms eenvoudig. Alsof capaciteit alleen nog verdeeld hoeft te worden. In de praktijk gaat daar een uitgebreid proces aan vooraf. Dit is hoe dat werkt:
Complex onderzoeksproces
Netbeheerders onderzoeken eerst hoeveel ruimte er is op het net. Dat doen zij met congestiemanagementonderzoeken (CMO’s).
In deze onderzoeken bekijken zij:
- hoe het net wordt gebruikt
- waar knelpunten zitten
- waar mogelijk ruimte ontstaat
Ze kijken ook naar geplande uitbreidingen en flexibel gebruik. Sommige bedrijven gebruiken stroom flexibeler. Bijvoorbeeld door minder te gebruiken op drukke momenten. Daardoor kan ruimte vrijkomen voor anderen. Maar het bepalen van die ruimte is complex en kost tijd. Veiligheid en betrouwbaarheid staan altijd voorop.
Eén landelijke aanpak, verschillende uitkomsten
De verdeling gebeurt volgens regels van de ACM. Dit heet het prioriteringskader. Vanaf 1 juli 2026 geldt dit ook voor kleinverbruikers. Netbeheerders verdelen eerst op basis van dit kader. Daarna geldt de volgorde van binnenkomst.
Toch verschillen de uitkomsten per regio. Dat komt door verschillen in het netwerk. In het ene gebied ontstaat ruimte. In een ander gebied blijft het net vol. Netbeheerders werken dus hetzelfde. Maar de situatie per gebied is anders.
Van onderzoek naar aansluiting
Als uit onderzoek blijkt dat er ruimte is, volgt een volgende stap. Netbeheerders beoordelen eerst wat technisch en juridisch kan, daarna verdelen zij de capaciteit. Dat gebeurt stap voor stap. Daarvoor zijn extra berekeningen nodig. Klanten krijgen vervolgens een aanbod dat zij kunnen accepteren of weigeren.
Dit proces kost tijd. Daarom is capaciteit niet direct beschikbaar.
Wanneer ontstaat er duidelijkheid?
Het elektriciteitsnet bestaat uit meerdere lagen. Bijvoorbeeld landelijke en regionale netten, deze netten zijn verbonden, maar niet uitwisselbaar. Soms is er ruimte op het ene niveau, maar blijft een ander deel van het net vol. Daardoor merken projecten extra capaciteit niet altijd direct.
Netbeheerders werken hun onderzoeken regelmatig bij. Vanaf het najaar komen nieuwe uitkomsten beschikbaar, dit gebeurt stap voor stap per regio. Elke uitkomst is een momentopname, de situatie kan daarna weer veranderen en regulier opnieuw beoordeeld. Daarom ontstaat duidelijkheid niet overal tegelijk.
Wat betekent dit voor jou?
De komende periode blijven verschillen bestaan tussen regio’s en tussen projecten. Soms is er goed nieuws, maar niet altijd. Dat komt doordat netcapaciteit geen vaste voorraad is en dus continu verandert.
Netbeheerders kijken actief naar wat wél mogelijk is voor klanten, bijvoorbeeld door flexibel gebruik van het net. Samen zorgt dat voor beter zicht op de beschikbare ruimte.
Meer informatie vind je op onze pagina ‘Prioriteren en reserveren op het stroomnet’.