Slimme meter

Met een slimme meter krijgt u meer gemak en inzicht in uw energieverbruik. U hoeft geen meterstanden meer door te geven en uw energierekening is nauwkeuriger, omdat er niet met schattingen wordt gewerkt. U ontvangt maandelijks een overzicht van uw verbruik en kunt dit online of via apps zelfs vaker bekijken. Dat helpt u om bewuster om te gaan met energie en makkelijker te besparen.

Tegelijkertijd helpen de meterstanden – die achteraf en geanonimiseerd worden gebruikt – netbeheerders om het elektriciteitsnet betrouwbaar te houden. Doordat zij beter zien waar en wanneer stroom wordt gebruikt en teruggeleverd, kunnen pieken worden opgevangen en storingen sneller worden opgespoord. Zo blijft energie beschikbaar wanneer u die nodig heeft, ook nu steeds meer mensen tegelijk stroom gebruiken en terugleveren.

Slimme meters maken het mogelijk om energieverbruik efficiënter te meten en het elektriciteitsnet slimmer te beheren. Tegelijkertijd is het belangrijk dat jouw privacy daarbij goed wordt beschermd. Energieverbruiksgegevens kunnen namelijk iets zeggen over het dagelijks leven in een huishouden of bedrijf.

In Nederland zijn daarom duidelijke afspraken en wettelijke regels vastgelegd over het gebruik en de bescherming van deze gegevens. Netbeheerders mogen alleen de meetgegevens verwerken die nodig zijn voor hun wettelijke taken. Zoals het beheren van het energienet en het opstellen van de energierekening. Dit gebeurt altijd in overeenstemming met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Die bepaalt hoe persoonsgegevens zorgvuldig, veilig en transparant moeten worden verwerkt.

Ook hebben netbeheerders een gezamenlijke Gedragscode Slim Netbeheer. Daarin leggen ze vastleggen hoe ze zorgvuldig omgaan met meetdata en privacy. Zo blijft de energietransitie slim, betrouwbaar én privacyvriendelijk.

De betrouwbaarheid van slimme meters wordt in Nederland op meerdere niveaus gecontroleerd. Allereerst houdt de Rijksdienst Digitale Infrastructuur (RDI) toezicht hierop. De RDI keurt meters goed voordat zij op de markt mogen en controleert of ze voldoen aan de wettelijke eisen voor nauwkeurigheid en veiligheid.

Netbeheerders hebben op hun beurt een doorlopend proces om de betrouwbaarheid van geplaatste meters te waarborgen. Ze controleren steekproefsgewijs of slimme meters in de praktijk correct blijven meten en veilig zijn. Dit gebeurt volgens vastgestelde procedures en kwaliteitsnormen. Wanneer er een type meter ondermaats is worden deze vervroegd vervangen.

De resultaten van deze controles worden jaarlijks vastgelegd in een openbaar rapport. Dese wordt op onze website gepubliceerd: het zogenoemde ‘populatiebesluit’. In dit rapport is te lezen hoeveel meters zijn onderzocht, welke uitkomsten daar uit zijn gekomen en welke vervolgacties zijn genomen. Zo bieden netbeheerders transparantie over de betrouwbaarheid en veiligheid van slimme meters.

De populatiebesluiten vind je op deze pagina onder ‘Gerelateerde documenten’.

Netbeheerders vervangen de komende jaren zo'n 2,6 miljoen energiemeters. Het gaat om modellen die gebruikmaken van het oudere 2G-netwerk. Dat mobiele netwerk wordt door telecomproviders de komende tijd stopgezet. Zodra dit gebeurt kunnen deze meters geen meterstanden meer automatisch doorgeven. Dat leidt tot minder inzicht in het energieverbruik voor huishoudens en bedrijven, meer handmatig werk en een grotere kans op onjuiste of vertraagde energierekeningen. Dat willen we natuurlijk voorkomen.

Naast de uitfasering van het communicatienetwerk naderen veel van deze meters het einde van hun technische levensduur. Netbeheerders zijn wettelijk verantwoordelijk voor betrouwbare, veilige en nauwkeurige metingen van energieverbruik. Om aan deze verplichting te blijven voldoen, is het noodzakelijk verouderde of technisch achterhaalde meters op tijd te vervangen. Door over te stappen op een nieuwe generatie slimme meters blijft het energiesysteem ook in de toekomst goed functioneren. Voor huishoudens en bedrijven betekent deze vervanging dat ze automatisch meterstanden blijven ontvangen. Zo hou je inzicht in je energieverbruik. En je kan gebruik (blijven) maken van nieuwe energiediensten en contractvormen. Denk bijvoorbeeld aan contracten met dynamische energietarieven.

Omdat het om miljoenen meters gaat, kunnen deze niet in één keer worden vervangen. De netbeheerders voeren de vervanging daarom planmatig uit, gespreid over meerdere jaren. Je kan de komende tijd door je netbeheerder benaderd worden voor een afspraak om je energiemeter te vervangen. Als de vervanging binnen deze planning plaatsvindt is deze kosteloos voor de klant. Kies je er als klant voor om je meter eerder te laten vervangen kunnen er kosten aan verbonden zijn.

Vanaf 1 januari 2026 geldt op grond van de nieuwe Energiewet voor alle huishoudens en kleine bedrijfsruimten in Nederland een wettelijke verplichting om een verouderde energiemeter te laten vervangen door een digitale of slimme meter. Verouderde energiemeter zijn namelijk niet langer geschikt voor de moderne energiemarkt. Zoals die met draaischijven. Ze kunnen niet apart meten hoeveel elektriciteit van het net wordt afgenomen en hoeveel wordt teruggeleverd. Bijvoorbeeld door zonnepanelen. Deze meetgegevens zijn noodzakelijk voor een juiste energierekening, een correcte berekening van vergoedingen en belastingen. Alleen dat zorgt voor een eerlijk en goed functionerend elektriciteitsnet.

De afgelopen jaren hebben netbeheerders meeste klanten al kosteloos voorzien van een nieuwe slimme meter. Voor de laatste groep van ongeveer vijfhonderdduizend aansluitingen met een verouderde meter wordt de komende tijd nog één laatste gratis vervangingsaanbod gedaan. Klanten kunnen zelf kiezen voor een digitale meter (zonder communicatiemodule) of een slimme meter (met communicatiemodule). Beide typen meters voldoen aan de wettelijke verplichting.

Netbeheerders benaderen klanten gebaseerd op hun planning om een afspraak te maken voor het vervangen van de energiemeter. Wanneer de vervanging plaatsvindt binnen deze uitrol, is deze gratis voor klanten. Niet meewerken aan deze wettelijk verplichte vervanging kan leiden tot maatregelen door de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). Zij houden toezicht op de naleving van de Energiewet.

Net als alle apparaten in en om ons huis, wordt ook slimme meters doorontwikkeld. Dat doen netbeheerders zodat ze ook in de toekomst meterstanden kunnen blijven doorgeven. Ook wordt er door hun gewerkt aan manieren om defecte slimme meters sneller en makkelijker te vervangen. Als dat nodig is.

De vernieuwde slimme meter omvat een elektriciteitsmeter en een ‘gateway’ waarin de telecommodule en slimme functies zitten. Door deze ontwikkelingen is de meter toekomstbestendiger en kunnen nieuwe functionaliteiten eenvoudig worden toegepast.

Meer informatie en veelgestelde vragen over de slimme meter vind je via de onderstaande knop