Elektrisch koken en auto opladen: meestal mogelijk zonder zwaardere aansluiting

Elektrisch koken, een elektrische auto thuis opladen én elektrische warmtepomp installeren. Veel huishoudens kunnen het zonder een zwaardere aansluiting op het stroomnet. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). Wachttijd en kosten voor een zwaardere aansluiting zijn in veel gevallen niet nodig. Een kleinere aansluiting aanhouden scheelt consumenten tijd en kosten. Én legt een minder groot beslag op het stroomnet. Zo kunnen huishoudens ondanks het volle stroomnet toch blijven verduurzamen.

Uit onderzoek van bureau Stroomversnelling blijkt dat een verzwaring in veel gevallen niet nodig is. Huishoudens kunnen ook met een standaard (1-fase) aansluiting overstappen op een elektrische warmtepomp, elektrische auto en koken op inductie. Het opladen van een elektrische auto zal dan meestal met een lagere laadsnelheid gaan. Het is nog steeds voldoende voor dagelijks gebruik.

Een grote aansluiting is over het algemeen alleen nodig voor een warmtepomp bij grotere woningen. Als die matig tot slecht geïsoleerd zijn of voor een sauna of verwarmd zwembad.

Huishoudens vragen vaak onnodig toch een zwaardere aansluiting op het stroomnet aan (3-fasen). De wachttijd voor zo’n verzwaring kan nu ook voor hen oplopen. Dat komt door het stroomnet dat op steeds meer plekken tegen de grenzen aanloopt.

Run op aanvragen

Ons land elektrificeert in rap tempo. We verduurzamen, bouwen meer woningen en gebruiken steeds meer elektriciteit. Dat maakt ons land sterker en onafhankelijker. Tegelijkertijd lopen we op veel plekken tegen de grenzen van het elektriciteitsnet aan. Dat betekent dat we tijdelijk niet alles tegelijk kunnen.

Deze schaarste raakt woningbouw, bedrijven en verduurzaming. Vanaf juli komen alle aanvragen op één integrale wachtlijst. Dat geldt voor al die van huishoudens, kleine bedrijven én grote bedrijven in congestiegebieden.

Als er lokaal ruimte op het net is dan wordt die ruimte volgens de volgorde van de wachtlijst verdeeld. Dat gaat volgens het prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

We zien een stijging van het aantal aanvragen voor een zwaardere aansluiting door consumenten (bron: NOS). Bij Liander verdubbelde het aantal aanvragen in de periode van januari tot halverwege juni ten opzichte van 2025. Bij Enexis steeg het met tweederde. Stedin krijgt normaal drie- tot vierhonderd aanvragen per week. Eind februari was dit al gestegen tot zeshonderd.

Jinny Moe Soe Let, directeur Beleid en Communicatie van Netbeheer Nederland: “Een zwaardere aansluiting is lang niet altijd nodig. Zoals het onderzoek van Stroomversnelling ook laat zien, kan je ook verduurzamen met een kleinere aansluiting. Je kan dan zowel laadpalen, warmtepompen als inductie kookstellen aansluiten, mits je bereid bent om jouw gedrag aan te passen.”

Gebruik minder stroom tussen 4 en 9

Het is en blijft belangrijk om minder stroom te gebruiken tussen 16.00 en 21.00 uur. Er is dan extra veel vraag naar elektriciteit. Vooral apparaten die veel stroom gebruiken kan je beter op een ander tijdstip gebruiken. Denk hierbij aan het opladen van een elektrische auto. Ook kleinere verbruikers kunnen op een ander moment aangezet worden, zoals een vaatwasser of wasmachine. Kijk voor meer informatie op zetookdeknopom.nl.

Kamerbrief over voortgang aanpak netcongestie

Lees ook onze reactie op de Kamerbrief voortgang aanpak netcongestie. Hierin wordt benadrukt dat voor verduurzaming lang niet altijd een zwaardere aansluiting nodig is.

Advies van de installateur

Overweeg je om elektrisch te gaan koken, een warmtepomp te installeren of elektrische auto thuis op te laden? Dan is het verstandig om op de site van je netbeheerder te controleren wat voor aansluiting je nu hebt. Vraag een erkende installateur of een verzwaring van de aansluiting écht nodig is.