Samenleving steeds meer betrekken bij record-investeringen in energiesysteem

Samenleving steeds meer betrekken bij record-investeringen in energiesysteem
Koelinstallatie voor de extra transformator in het station De Nieuwe Meer in Amsterdam, goed voor 50.000 extra ('all electric') woningen. In het hele land moeten honderden van dit soort stations worden uitgebreid en bijgebouwd.

De consultatiefase voor de concept-investeringsplannen van de netbeheerders start  op 1 november. Het is de tweede keer dat consultatie deel uitmaakt van de investeringsplannen-nieuwe-stijl, zoals die vorig jaar zijn ingevoerd. Naast de permanente inzet van mensen en middelen om de betrouwbaarheid van de Nederlandse netten op het huidige hoge peil te houden, is er de complexe opgave van de energietransitie: het faciliteren van de snel groeiende vraag naar transport op het elektriciteitsnet én het veranderend gebruik van de gasinfrastructuur. Daarom informeren én consulteren de netbeheerders diverse landelijke en regionale partijen zo goed mogelijk. Transparantie staat daarbij voorop. 

De veranderingen in het energiesysteem zijn revolutionair en raken alle sectoren, zeker nu de capaciteit op het elektriciteitsnet eerlijk verdeeld moet worden doordat de vraag naar transportcapaciteit zeer snel toeneemt.  Juist daarom vraagt het verdelen en prioriteren ervan om een open dialoog met alle belanghebbenden. Ook de aanleg van de waterstofbackbone en de productie van groen gas vragen om grote investeringen, waar we belanghebbende partijen graag bij betrekken. De nieuwe opzet van de investeringsplannen biedt daar sinds vorig jaar mogelijkheden voor. Er is nu tevens een uniforme structuur die alle netbeheerders toepassen, waarbij dezelfde scenario’s als basis worden gebruikt. Deze toekomstscenario’s bevatten data uit de beschikbare transitieplannen waardoor inbreng vanuit de maatschappij is geborgd.

 Wel is het van belang om te beseffen dat de investeringen in het energiesysteem nooit een eenvoudige  bundeling kunnen zijn van alle wensen. We zijn bij de realisatie afhankelijk van factoren als de beschikbaarheid van materialen, middelen en fysieke ruimte in de boven- en ondergrond. Daarnaast kampen de netbeheerders, net als de gehele technische sector, met een groot tekort aan mensen.  

Investeringen – zowel in onderhoud en vervanging als uitbreiding - moeten een veilig, betrouwbaar systeem opleveren dat álle maatschappelijke sectoren zo kostenefficiënt en doelmatig mogelijk faciliteert om duurzaam te functioneren. Concreet vertaald betekent dat op de lange termijn: verdubbeling van het elektriciteitsnet, de aanleg van infrastructuur voor waterstof en het creëren van voldoende capaciteit voor invoeding van groen gas in het gasnet.

Consultatie nu en in de toekomst

De netbeheerders willen maatschappelijke partijen bij de volgende editie van de tweejaarlijkse investeringsplannen eerder betrekken. Dat geeft meer mogelijkheden om in te spelen op de behoeften in de samenleving en maakt tegelijkertijd duidelijk wat er wel en niet mogelijk is. Hoe dit precies vorm zal krijgen, wordt in overleg met belanghebbenden bepaald.

Trajecten Klimaatakkoord al zichtbaar in investeringen

Trajecten Klimaatakkoord al zichtbaar in investeringen

Inbreng uit de vele trajecten die gestart zijn vanuit het Klimaatakkoord, is – afhankelijk van concretisering -  al zichtbaar in de investeringsplannen voor de energie-netten. Denk onder andere aan de Regionale Energie Strategieën (RES’en), laad-infrastructuur voor elektrisch vervoer, de warmtetransitie en natuurlijk de verduurzaming van de industrie. Al deze trajecten vragen om enorme uitbreiding van het elektriciteitsnet, aanpassing van het gasnet en flexibele middelen om de grote verschillen tussen aanbod en vraag van (duurzame) energie te overbruggen. Uitgangspunt voor investeringen van de netbeheerders is een gedegen inschatting van het toekomstige aanbod en de vraag op basis van deze trajecten en concrete plannen voor woningbouw en bedrijventerreinen. Landelijke en regionale bronnen daarbij zijn onder andere doorrekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), SDE+ aanvragen, publieke en private projectontwikkelingen en systeemstudies. Waar nog geen concrete plannen bestaan, maken we gebruik van scenario’s, met als basis het Klimaatakkoord. Elke netbeheerder geeft in het investeringsplan aan op welke wijze (regionale) scenario’s zijn benut. 

 
Op 50 meter diep, onder de haven van Vlissingen kunnen straks elektriciteitskabels  getrokken worden om een zonnepark en windpark capaciteit te kunnen bieden op het net.

Laten zien wat we wáár doen in publiek belang

In de concept-plannen  is concreet te zien welke transformatorstations de netbeheerders uitbreiden of bouwen, hoeveel kilometers kabel ze aanleggen of verzwaren, en waar het gasnet wordt vervangen of aangepast. Doel is steeds inzichtelijk te maken wat we wáár doen. Veel daarvan is direct te koppelen aan de energietransitie: het aansluiten van grote zonneweides en windparken, het leggen van extra kabels om alle duurzame opwek te transporteren. Maar ook: het verzwaren van het elektriciteitsnet in wijken waar het net niet berekend is op het verwerken van veel meer aanbod – uit zonnepanelen – of vraag – door warmtepompen of elektrische auto’s. Plus natuurlijk: het voorsorteren op de introductie van waterstof, met pilots en het ontwerp van de waterstofbackbone, en aanpassing van het gasnet aan steeds minder aardgas en meer duurzame gassen.

Minder zichtbaar, maar minstens zo belangrijk, is de instandhouding van de Nederlandse netten. Nederlandse huishoudens en bedrijven rekenen met grote vanzelfsprekendheid op het veilige transport van gas en elektriciteit, tegen reële, betaalbare (transport)tarieven. Daarom hebben de netbeheerders prioriteiten vanuit publiek belang: vervangingsinvesteringen moeten voldoende hoog zijn om leveringszekerheid en veiligheid te kunnen garanderen, investeringen moeten kostenefficiënt zijn om het transport van energie zo betaalbaar mogelijk te houden.

 

Half miljard voor nieuwe elektriciteitssnelweg in Groningen

Half miljard voor nieuwe elektriciteitssnelweg in Groningen

Tussen de Eemshaven en Vierverlaten verrijst een nieuwe elektriciteitssnelweg in het land. Dit wordt een een belangrijke schakel in de stroomvoorziening voor Groningen en de rest van Nederland. In totaal legt TenneT hier 40 km verbinding van 380 KiloVolt (kV) aan. De hoogspanningsverbinding is een 4-circuits lijnverbinding en bestaat uit 121 nieuwe moderne, ranke hoogspanningsmasten van het type Wintrack. Op het moment dat de nieuwe hoogspanningsverbinding klaar is, worden enkele oude verbindingen afgebroken en verdwijnen er in totaal 163  traditionele masten uit het Groninger landschap.

Status: gaande, gereed eind 2023 (start, met eerste studie, was in 2007)

Bijzonderheden: 

  • De hoogste mastpyloon is circa 75 meter (bij kruisingen met waterwegen), de laagste 54 meter
  • De verbinding telt 121 mastlocaties. Op een locatie staan 2 pylonen. Totaal bestaat de verbinding uit 242 pylonen
  • Er verdwijnen in totaal 163 traditionele 'vakwerk' masten na de ingebruikname van de nieuwe verbinding.
  • De zwaarste mastpyloon weegt 174 ton, dus 348 ton voor de 2 pylonen samen op de mastlocatie. Dit is exclusief het gewicht van fundering en geleiders.
  • De lichtste mastpyloon is 47 ton per pyloon, dus 94 ton voor de mastlocatie. Dit is exclusief het gewicht van fundering en geleiders. Kosten  gehele project  (inclusief het nieuwe station Vierverlaten):  € 527 miljoen.