Toekomstscenario's

De energie- en grondstoffentransitie vormt een grote maatschappelijke uitdaging. Vanuit een maatschappij die grotendeels gebaseerd is op fossiele energie, werken we aan een duurzame samenleving die geen broeikasgassen meer uitstoot of misschien wel netto broeikasgassen vastlegt. Deze transitie vergt ingrijpende veranderingen en betekent dat wij ons energiesysteem opnieuw vorm moeten geven.

Naar een klimaatneutraal energiesysteem in 2050

Er zijn verschillende eindbeelden denkbaar voor hoe een klimaatneutraal energiesysteem er in 2050 uit kan komen te zien. Om deze verschillende routes te verkennen, voeren Alliander, Coteq, Enexis, Gasunie, Rendo, Stedin, TenneT en Westlandinfra de Integrale Energiesysteemverkenning 2030-2050 (II3050) als sinds 2019 uit. Voor deze studie worden externe experts, relevante brancheverenigingen en overheidsinstanties betrokken voor input en consultatie.

De verschillende routes naar klimaatneutraal in 2050 hebben met elkaar gemeen dat ze ambitieus zijn. Ze vereisen een snelle afbouw van fossiele bronnen, een snelle groei van de productie van hernieuwbare energie en een transformatie van de industrie, mobiliteit, gebouwde omgeving en landbouwsector. Deze transformatie vergt systeemveranderingen. En dat gaat verder dan alleen het energie- en grondstoffensysteem. Om de uitstoot van broeikasgassen een halt toe te roepen, zijn ook maatschappelijke veranderingen nodig, die invloed hebben op hoe wij wonen, reizen, eten, consumeren en hoe onze leefomgeving eruitziet.

De netten voor gassen, elektriciteit en warmte moeten op de schop en in de systeemstudie II3050 wordt deze mogelijke impact op ons energiesysteem en de infrastructuur in kaart gebracht.

 

Publicatie eindrapport tweede editie II3050: het energiesysteem van de toekomst

Op 12 oktober hebben de Nederlandse netbeheerders gezamenlijk, onder de vlag van Netbeheer Nederland, het eindrapport van de tweede editie van II3050 gepubliceerd. Het rapport geeft de impact weer van de vier scenario’s op het Nederlandse energiesysteem. 
De belangrijkste conclusies uit de toekomstverkenning II3050 zijn:
1) Er is snel, voldoende ruimte nodig voor de nieuwe energie-infrastructuur;
2) Concrete plannen van gemeenten en provinciën helpen de versnelling;
3) Maak investeringen die het systeem in balans brengen rendabel.

HANS PETER OSKAM, directeur Beleid en Energietransitie Netbeheer Nederland 
“De belangrijkste conclusie uit II3050 is dat er nog ontzettend veel moet gebeuren om de klimaatambities in 2050 te kunnen halen en daarvoor moeten we met zijn allen de schouders eronder zetten en harde keuzes durven te maken. Daarvoor kijken we nadrukkelijk naar onze samenwerking met medeoverheden zoals gemeenten en provinciën. We vragen hen om concrete locaties aan te wijzen waar wij kunnen bouwen. 

De verkenning laat ook zien dat het tempo van de uitvoering verder omhoog moet. We investeren veel en werken hard aan ons netwerk. Echter, dat is nog niet genoeg. De vraag naar energie groeit nog steeds sneller dan dat wij kunnen bijbouwen. Slim bouwen, opschalen van productie en ook slimmer benutten van álle capaciteit zijn daarom geen luxe maar een noodzaak. 

Tot slot toont de verkenning aan dat we ons gedrag moeten aanpassen aan het nieuwe energiesysteem, dat veel grilliger is dan we tot nu toe gewend zijn. Er is nog een flinke impuls nodig om op tijd de beschikking te hebben over voldoende flex-oplossingen, zoals batterijen en electrolysers en er is tijd nodig om nieuw gedrag aan te leren. Flex moet het nieuwe normaal worden, maar daar zijn we nu nog niet.”

Klik hier voor de infographic

Klik hier voor de aanbevelingen uit het eindrapport toekomstverkenning II3050

Klik hier voor het eindrapport toekomstverkenning II3050

Klik hier voor de bijlagen van het eindrapport

Klik hier voor de conclusies uit het eindrapport

 

Publicatie scenariorapportage tweede editie II3050: het energiesysteem van de toekomst

In maart 2023 is de tussenrapportage van de tweede editie van II3050 gepubliceerd en aangeboden aan het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de Tweede Kamer. Deze scenariorapportage schetst 4 mogelijke routes naar een klimaatneutraal energiesysteem. 

De scenario’s variëren van een focus op strakke regulering en collectieve techniekkeuzes tot een meer marktgeoriënteerd perspectief en gevarieerde techniekkeuzes. Dit alles met als doel inzicht te krijgen in de bandbreedte van de behoeften aan flexibiliteitsmiddelen en infrastructuur.

De scenariorapportage biedt al een groot aantal inzichten, conclusies en aanbevelingen die in de managementsamenvatting terug te vinden zijn.  

De conclusies en aanbevelingen uit dit scenariorapport gaan nog niet in op de impact die de geschetste ontwikkelingen in de scenario’s hebben op de energie-infrastructuur. Deze impact wordt met de consequenties voor kosten, ruimte, menskracht en materialen in het eindrapport geschetst. Het eindrapport van II3050 wordt eind 2023 opgeleverd.

Door de grote verscheidenheid aan invalshoeken, zienswijzen en expertise op basis waarvan de scenario's zijn vormgegeven, zijn deze van grote waarde voor alle partijen die werken in de energiesector. Wij moedigen iedereen die werkzaam is in de energietransitie aan, om zoveel mogelijk gebruik te maken van deze kennis en onderliggende data. Om deze reden is deze scenariostudie als tussenrapportage gepubliceerd. 

Lees hier de tussenrapportage.

 
Eerste editie II3050

In april 2021 is de eerste editie van II3050 gepubliceerd. Alle eerdere rapportages zijn hieronder te downloaden:

Download hier het volledige eerste rapport

Download hier de bijlagen