Zo werkt het: flexibele tarieven voor consumenten
Netbeheer Nederland heeft aan de ACM een voorstel gestuurd voor een tariefstelsel voor consumenten en kleinverbruikers, waarbij het tijdstip van het energiegebruik mede bepalend is voor de hoogte van de netbeheerkosten. Op dit moment betaalt iedereen hetzelfde vaste nettarief per aansluiting. Ongeacht of je weinig of juist veel elektriciteit gebruikt. En of je gebruikt tijdens drukke momenten op het elektriciteitsnet. Dat voelt oneerlijk.
Uit onderzoek onder 1.606 Nederlanders blijkt ook dat mensen twee dingen belangrijk vinden: wie minder gebruikt, moet ook minder betalen dan wie meer gebruikt, én de rekening moet zo laag mogelijk blijven. Precies dat maken we met de nieuwe tarieven mogelijk.
Waarom zijn nieuwe nettarieven nodig?
De kosten voor de aanleg en het onderhoud van onze energienetten nemen de komende jaren toe. Netbeheerders moeten noodzakelijke investeringen doen, om wonen, werken én weerbaarheid mogelijk te maken. Nu en in de toekomst.
De kosten die door netbeheerders worden gemaakt, komen terug in de tarieven. Voor alle gebruikers zullen de tarieven voor netbeheer de komende jaren toenemen. De netbeheerders stellen een nieuw tariefstelsel voor dat ervoor zorgt dat deze kosten eerlijker worden verdeeld. Dat gebeurt omdat zowel de hoeveelheid als het moment van elektriciteitsgebruik een rol gaat spelen. Oftewel, betalen naar gebruik.
Mensen die veel gebruik maken van het net, of gebruik maken op de momenten dat de druk op het net al erg groot is, gaan meer betalen dan huishoudens met een lager elektriciteitsverbruik of verbruik op de rustige momenten. Mensen die veel elektriciteit gebruiken gaan dus ook meer betalen. Daar staat tegenover dat zij ook meer gebruik maken van het elektriciteitsnet en vaak bezuinigen op andere kosten. Zoals van een gasaansluiting bij volledig geëlektrificeerde woningenof brandstofkosten als er gebruik gemaakt wordt van een elektrische auto.
Ook kan juist deze groep de stijging van eigen netkosten zelf sterk beperken door elektriciteit te gebruiken op de goedkopere momenten.
Huishoudens grip op hun energierekening
De netbeheerders stellen vier prijsniveaus voor, naast een zomer- en wintertarief. Het prijsniveau is daarbij afhankelijk van de drukte op het elektriciteitsnet. Hoe minder druk het is op het net hoe lager het nettarief is. Hierdoor ontstaan er dagdelen met normale nettarieven en dagdelen met goedkopere uren. Dat geeft huishoudens meer grip op hun energierekening. Het wordt namelijk aantrekkelijker om apparaten die veel stroom gebruiken, zoals een warmtepomp of het laden van een elektrische auto, vooral tijdens de goedkopere uren te gebruiken.
Huishoudens met een laag verbruik, vaak huishoudens met lage inkomens, gaan relatief minder betalen. Dit geldt straks voor ongeveer twee derde van alle huishoudens.
Wat levert dit op?
Door het verbruik meer te spreiden, worden de drukste momenten gemiddeld 11% minder druk. Dat is enorm belangrijk: het geeft ons ruimte om richting 2030 zo’n 700.000 extra woningen of 500.000 laadpunten aan te sluiten zonder directe verzwaring van het net. Dat scheelt miljarden euro's aan investeringen en maakt de energietransitie beter uitvoerbaar. Kortom: vier prijsniveaus houden het net betrouwbaar én betaalbaar.
Wanneer gaat het nieuwe tarief in?
Begin mei 2026 hebben de netbeheerders hun voorstel aan de ACM gestuurd. Zij gaat dat voorstel beoordelen en verwacht rond de zomer een ontwerpbesluit over de volume- en tijdsafhankelijke nettarieven voor kleinverbruikers te publiceren. Alle betrokken partijen kunnen hier dan tijdens een consultatie hun zienswijze op geven.
De ACM verwacht dat de volume- en tijdsafhankelijke tarieven in 2029 kunnen worden ingevoerd.