Naar nieuwsoverzicht
Zo werkt het••Leestijd 3 min.

Zo werkt het: Eerder Aanvragen voor woningbouw

Nederland heeft meer woningen nodig. Tegelijk is de ruimte op het elektriciteitsnet beperkt. Daarom werken netbeheerders, gemeenten, ontwikkelaars en corporaties samen aan één doel: het zoveel mogelijk faciliteren van woningbouwprojecten en andere maatschappelijke voorzieningen. Ze helpen om beschikbare capaciteit doelmatig te benutten en eerder duidelijkheid te geven.

Netbeheerders beoordelen daarbij niet welke woningbouwprojecten wenselijk zijn, maar maken inzichtelijk welke projecten binnen de beschikbare netcapaciteit veilig en betrouwbaar kunnen worden aangesloten. 

Concrete woningbouw
Voor 1 juli 2026 konden woningbouwprojecten die voldoende concreet waren en binnen 3 jaar starten met bouwen, een aanvraag indienen voor transportcapaciteit. Netbeheerders beoordelen deze aanvragen volgens dezelfde landelijke uitgangspunten. Door het grote aantal aanvragen gebeurt dat gefaseerd. Aanvragers ontvangen rechtstreeks bericht van hun regionale netbeheerder. Een project krijgt capaciteit toegewezen of niet. Is capaciteit op dit moment niet beschikbaar? De netbeheerder informeert aanvragers over de uitkomst van de beoordeling en de mogelijke vervolgstappen.

Eerder Aanvragen
Vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten eerder in het planproces transportcapaciteit aanvragen voor woningbouw, collectieve woonvormen en onderwijshuisvesting. 

Hiermee krijgen zij duidelijkheid of er voldoende ruimte is op het stroomnet bij oplevering van hun project(en). Daardoor kunnen zij plannen beter onderbouwen, realistischer faseren en tijdig bepalen welke projecten kansrijk genoeg zijn om verder te brengen. Hiervoor wordt de term ‘eerder aanvragen in het bouwproces of planproces’ gebruikt. Eerder Aanvragen creëert geen extra capaciteit en geeft geen garantie op een aansluiting. Als capaciteit ontbreekt, komt een project op de wachtlijst volgens de geldende regels.

Eerder Aanvragen geeft gemeenten eerder inzicht, zodat woningbouwprojecten beter kunnen worden voorbereid en afgestemd op de ontwikkeling van het elektriciteitsnet. Daarmee ontstaat eerder duidelijkheid over wat mogelijk is, welke keuzes nodig zijn en wanneer capaciteit beschikbaar komt. Dit geeft projecten ook eerder zekerheid of en wanneer er capaciteit is. 

Meer inzicht in het elektriciteitsnet
De afgelopen jaren hebben netbeheerders steeds meer inzicht gekregen in de ontwikkeling van het elektriciteitsnet en de beschikbare capaciteit in verschillende gebieden. Via analyses en congestiemanagementonderzoeken brengen zij in kaart waar ruimte beschikbaar is, waar knelpunten ontstaan en welke ontwikkelingen de komende jaren worden verwacht.

Dankzij deze inzichten kunnen netbeheerders beter vooruitkijken naar de belasting van het net en eerder beoordelen welke woningbouwprojecten binnen de beschikbare netcapaciteit veilig en betrouwbaar kunnen worden ingepast. Eerder Aanvragen helpt om deze inzichten eerder te benutten in het planproces, zodat gemeenten eerder duidelijkheid krijgen en beter onderbouwde keuzes kunnen maken voor toekomstige woningbouwprojecten.

Eén project, één route
Elk project kan uiteindelijk maar één keer op de wachtlijst komen en/of capaciteit krijgen. Zo voorkomen we dubbele aanvragen en reserveringen. Daardoor blijft schaarse capaciteit beschikbaar voor andere (maatschappelijke) ontwikkelingen in de omgeving. 

  • Aanvragen voor woningbouwprojecten die binnen drie jaar starten met de bouw, konden tot 1 juli worden ingediend
  • Vanaf 1 oktober kunnen aanvragen voor woningbouw tot tien jaar vooruit worden ingediend via Eerder Aanvragen 

Projecten die vóór 1 juli al zijn ingediend en na 1 oktober opnieuw worden aangemeld, moeten worden ontdubbeld. 

KOVA
Voor Kleinschalige Onlosmakelijk Verbonden Activiteiten (KOVA) die direct bij een woningbouwproject horen, zoals een buurtvoorziening of commerciële ruimte in de plint, geldt het KOVA-beleid. Hiervoor moeten gemeenten en ontwikkelaars duidelijk aangeven welke voorzieningen onderdeel uitmaken van het project en hoeveel capaciteit daarvoor nodig is. Voor KOVA geldt dat de aanvrager moet verklaren dat de KOVA-aanvragen onlosmakelijk verbonden zijn met de woningen. Dit betekent dat de woningen niet worden gebouwd zonder realisatie van deze KOVA. Daarnaast geldt per ontwikkeling een maximaal vermogen dat aan KOVA mag worden toegewezen. Voldoet een aanvraag aan beiden voorwaarden, dan kunnen de KOVA-aanvragen, net als de woningen, prioriteit krijgen in categorie 3 van het prioriteringskader. 

Wat kunnen gemeenten doen?
Gemeenten kunnen zich voorbereiden door:

Vanaf 1 oktober kunnen aanvragen via MijnAansluiting.nl worden ingediend.

Samenwerken aan woningbouw
Concrete woningbouw, Eerder Aanvragen en KOVA zijn geen losse maatregelen. Ze helpen om eerder duidelijkheid te geven en woningbouw binnen de grenzen van een veilig en betrouwbaar elektriciteitsnet zo veel mogelijk in te passen.