Vanaf 2028 wordt de slimme warmtepomp de standaard
Netbeheer Nederland maakte donderdag 5 november samen met de warmtepompsector de belangrijke afspraak om warmtepompen slim aanstuurbaar te maken zodat ze het elektriciteitsnet slimmer benutten. Vanaf 2028 worden nieuwe warmtepompen van de aangesloten fabrikanten standaard technisch slim aanstuurbaar. De betrokken fabrikanten vertegenwoordigen naar schatting het overgrote deel van de Nederlandse warmtepompmarkt. Daarmee kunnen steeds meer huishoudens helpen om pieken op het elektriciteitsnet te verminderen, zonder in te leveren op comfort.
De vraag naar elektriciteit groeit snel. Huishoudens koken elektrisch, stappen over op elektrische auto’s en verwarmen hun woning steeds vaker met een warmtepomp. Tegelijkertijd zit het elektriciteitsnet op steeds meer plaatsen vol. Netbeheerders investeren daarom miljarden in uitbreiding en verzwaring van de netten. Maar alleen méér infrastructuur bouwen is niet genoeg. We moeten de capaciteit die er al ligt ook slimmer gebruiken. Daarom maken Netbeheer Nederland, de Vereniging voor Duurzame Warmte, de Coalitie Slimme Warmtepompen en TNO een gezamenlijke afspraak over slimme warmtepompen. Vanaf 2028 zorgen de aangesloten fabrikanten ervoor dat iedere nieuw geproduceerde warmtepomp technisch slim kan worden aangestuurd.
Verwarmen als er ruimte is op het net
Een slimme warmtepomp kiest zoveel mogelijk momenten waarop voldoende ruimte is op het elektriciteitsnet, zonder dat bewoners inleveren op comfort. Een woning met een volledig elektrische warmtepomp kan bijvoorbeeld iets eerder worden opgewarmd, zodat de warmtepomp tijdens een drukke avondpiek minder elektriciteit hoeft te gebruiken. Bij een hybride warmtepomp kan op zulke momenten tijdelijk de cv-ketel een groter deel van de verwarming overnemen. Voor bewoners staat daarbij één ding voorop: het huis blijft comfortabel warm. De slimme aansturing gebeurt daarom binnen vooraf bepaalde comfortgrenzen.
Zo kunnen vele duizenden warmtepompen samen een verschil maken. Minder elektriciteitsvraag tijdens de ochtend- en avondpiek betekent dat de bestaande capaciteit van het elektriciteitsnet beter wordt benut. Daardoor kan bovendien meer ruimte ontstaan voor verdere elektrificatie.
Meer mogelijk maken met dezelfde kabels
Voor Netbeheer Nederland is de afspraak onderdeel van een bredere beweging naar slimmer gebruik van het elektriciteitsnet. Netverzwaring blijft onverminderd noodzakelijk, maar flexibeler elektriciteitsgebruik kan helpen om de periode totdat die uitbreiding gereed is te overbruggen én het nieuwe net efficiënter te gebruiken. Jinny Moe Soe Let, directeur Netbeheer Nederland, zei bij de ondertekening: “We moeten ons elektriciteitsnet fors uitbreiden, maar tegelijkertijd veel slimmer omgaan met de capaciteit die er vandaag al is. Een warmtepomp hoeft niet per se juist op het drukste moment maximaal elektriciteit te gebruiken. Door het verbruik binnen de comfortgrenzen van bewoners te verschuiven, maken we meer mogelijk met dezelfde kabels. Dat helpt tegen lokale piekbelasting en kan huishoudens bovendien helpen grip te houden op hun energierekening.”
Slimme apparaten worden daarmee steeds belangrijker in het energiesysteem. Niet alleen de hoeveelheid elektriciteit die we gebruiken telt, maar ook het moment waarop we dat doen.
Ook voordeel voor huishoudens
Slim gebruik van een warmtepomp kan uiteindelijk niet alleen het elektriciteitsnet helpen, maar ook financieel aantrekkelijk worden voor huishoudens. Wanneer prijzen en nettarieven sterker gaan verschillen tussen drukke en rustige momenten, wordt het interessanter om elektriciteit te gebruiken op uren waarop voldoende capaciteit beschikbaar is.