Slimme warmtepompen kunnen spitsgebruik flink verkleinen
Hoe kunnen we lokaal het elektriciteitsnet beter benutten? Netbeheerder Enexis deed een innovatiepilot met slimme, netbewuste hybride warmtepompen en kwam tot de conclusie dat dit het piekgebruik tot 25 procent kan verkleinen. Zonder dat dit ten koste gaat van de controle en comfort van de bewoners. Dat betekent dat netbeheerders hiermee lokaal het net beter kunnen benutten om netverzwaring uit te stellen of zelfs te voorkomen.
De vraag naar transportcapaciteit blijft sneller groeien dan het elektriciteitsnet kan worden uitgebreid. Netbeheerders investeerden meer dan 8 miljard euro in 2024 in de uitbreiding van het elektriciteitsnet en de verwachting is dat deze jaarlijkse investeringen toenemen tot ruim 15 miljard euro in 2040.
Maar uitbreiden is niet de enige oplossing. We moeten de beschikbare netcapaciteit ook beter gaan benutten door ons energiegebruik flexibeler te maken. Hiermee creëren we ruimte voor nieuwe netaansluitingen zonder netverzwaring. Dat bespaart een flinke hoeveelheid netinvesteringen én tijd, want we maken er direct ruimte mee vrij.
Hoe dit zou kunnen, heeft Enexis laten zien in een woonwijk in het Drentse Dalen. 40 procent van de huishoudens in de wijk deed mee en was aangesloten op hetzelfde transformatorhuisje. Hun honderd hybride warmtepompen werden netbewust ingezet, waardoor het piekgebruik tot 25 procent worden verkleind.
Voor netbeheerders is dit een belangrijke conclusie omdat we hiermee laten zien dat we het elektriciteitsnet beter kunnen benutten met bestaande apparaten. Voor alle huishoudens in Nederland is het belangrijk dat we dit dus kunnen bereiken zonder verlies van comfort. Ook hielden de deelnemende huishoudens zelf de controle. Wanneer zij niet wilden dat hun warmtepomp slim zou worden aangestuurd, konden zij dit op ieder moment eenvoudig aangeven in een app.
Nieuwe nettarieven
Momenteel betaalt iedereen hetzelfde vaste nettarief per aansluiting, ongeacht of je weinig of juist veel elektriciteit gebruikt en of je gebruikt tijdens drukke momenten op het elektriciteitsnet. Netbeheerders onderzoeken daarom, in samenspraak met de Autoriteit Consument & Markt (ACM), het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) en Energie-Nederland, hoe nieuwe nettarieven beter kunnen aansluiten op een toekomstbestendig energiesysteem én hoe deze nieuwe tarieven nog steeds goed te begrijpen zijn.
Er wordt daarom een variant met 4 prijsniveaus uitgewerkt. Het prijsniveau wordt dan afhankelijk van de drukte op het elektriciteitsnet. Hoe minder druk het is op het net hoe lager het nettarief is. Hierdoor ontstaan er dagdelen met normale nettarieven en dagdelen met goedkopere uren. Hiermee geven we huishoudens meer grip op hun energierekening. Daarbij laat de innovatiepilot van Enexis zien dat huishoudens dit kunnen met behoud van hun comfort.