Netbeheer Nederland: Zonder groen gas en flexibiliteit wordt de energietransitie onbetaalbaar
"Zonder warmte, waterstof en groen gas wordt de energietransitie onbetaalbaar" stelt Hans-Peter Oskam, Algemeen Directeur van Netbeheer Nederland in reactie op de plannen die op Prinsjesdag 2026 gepresenteerd zijn. "Deze energiedragers zijn geen vrijblijvende optie maar een onmisbare schakel in een betaalbaar, duurzaam en robuust energiesysteem. Uitstel van keuzes maakt de opgave niet kleiner, maar uiteindelijk wel duurder."
Netbeheerders investeren volop in de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd vraagt een toekomstbestendig energiesysteem om meer dan elektriciteit alleen. Warmte, groen gas en waterstof zijn essentieel om woningen, bedrijven en industrie te verduurzamen zonder onnodige druk op het elektriciteitsnet.
Keuzes blijven vooralsnog uit
In de Troonrede sprak de Koning uit dat toekomstige welvaart alleen mogelijk is met schone energie. "Daar is infrastructuur voor nodig die bereikbaar, betrouwbaar en betaalbaar is. Investeringen in energie-infrastructuur zijn geen doel op zich, maar een voorwaarde voor woningbouw, economische groei en energiezekerheid” aldus Hans-Peter Oskam.
"Als we willen dat iedereen een warm huis heeft waar je apparaten het doen, dan is netbewuste nieuwbouw een must. Daar moet het kabinet dan wel voor kiezen én moet het financiële middelen voor vrij maken. De energietransitie vraagt meer gerichte keuzes."
"Het kabinet onderschrijft de rol van collectieve warmte, maar het ontbreekt nog steeds aan zicht op de financiële voorwaarden om die ambitie waar te maken. Dat heeft gevolgen. Zonder duidelijkheid wordt het steeds lastiger om warmtenetten op grote schaal te realiseren, terwijl juist deze netten kunnen bijdragen aan een betaalbaar en robuust energiesysteem en de druk op het elektriciteitsnet kunnen verminderen.”
Netbeheer Nederland verwelkomt de aangekondigde investeringen in CCS-projecten (carbon capture storage) Aramis, CO2next en waterstofopslag. De projecten versterken de verduurzaming van de industrie en dragen bij aan een sterk en concurrerend vestigingsklimaat.
Nauwelijks financiële middelen voor Flex-E-XL regeling
Naast investeringen in nieuwe infrastructuur is het beter benutten van bestaande en nieuwe capaciteit cruciaal. Flexibiliteit is de snelste manier om ruimte vrij te maken op het energienet zodat er meer woningen, bedrijven en verduurzamingsprojecten kunnen worden aangesloten.
Oskam: "Het is positief dat het kabinet de bestaande Flex-E regeling uitbreidt, zodat ook grotere bedrijven kunnen investeren in flexibiliteitsoplossingen. De omvang van de regeling schiet echter tekort. Er is 33 miljoen euro vrijgemaakt in 2027, terwijl naar verwachting 100 miljoen euro nodig is om voldoende bedrijven te laten investeren in flexibiliteit. Met slechts een derde van het budget komt flexibiliteit nauwelijks van de grond. Er is ook voor komende jaren geld en stabiel beleid nodig."
Kiezen wat moet
De keuzes die de politiek vandaag maakt, bepalen hoe het Nederlandse energiesysteem er over twintig jaar uitziet en hoe de rekening dan is opgebouwd. Daarom zijn gerichte keuzes nodig over de verdere ontwikkeling van elektriciteit, warmte, groen gas en waterstof. Alleen een energiesysteem waarin deze energiedragers elkaar versterken, biedt voldoende ruimte voor verduurzaming en betaalbare energie van eigen bodem. Oskam: “Nederland zit midden in de grootste verbouwing van het energiesysteem ooit. De noodzakelijke keuzes blijven ook deze Prinsjesdag helaas achterwege. Uitstel maakt de opgave niet kleiner, wel duurder.”