Effect van zonsverduistering op het stroomnet
Op 12 augustus trekt een zonsverduistering over Europa. Door de sterke groei van zonne-energie kan een verduistering invloed hebben op de elektriciteitsproductie. TenneT verwacht dat de effecten in Nederland deze keer goed beheersbaar zijn, maar neemt geen enkel risico bij het bewaken van de balans op het hoogspanningsnet.
De zonsverduistering vindt vroeg in de avond plaats, met de maximale verduistering in Nederland rond 20.10 uur. In Nederland gaat het om een diepe gedeeltelijke zonsverduistering: afhankelijk van de locatie wordt naar verwachting circa 87 tot 89 procent van de zon bedekt. In andere Europese landen is de impact groter. Zonnepanelen wekken op dat tijdstip minder elektriciteit op dan midden op de dag. Daardoor is de verwachte terugval in zonne-energie in Nederland beperkt. Ook de hoeveelheid windenergie wordt tijdens de zonsverduistering gevolgd. Een tijdelijke afkoeling van het aardoppervlak kan theoretisch invloed hebben op de wind. Deze gebeurtenis vraagt om alertheid, omdat het Europese elektriciteitssysteem sterk met elkaar verbonden is en de schaduw van de maan zich met grote snelheid over meerdere landen verplaatst.
Sterke groei van zonne-energie maakt voorbereiding belangrijker
De hoeveelheid zonne-energie in Europa is de afgelopen jaren sterk gegroeid. Waar in 2015 ongeveer 90 gigawatt aan zon-PV-piekvermogen in Europa stond opgesteld, is dat inmiddels ruim 400 gigawatt. Ook in Nederland is de groei fors: van circa 500 megawatt in 2015 naar bijna 30 gigawatt nu. Daardoor kunnen weersafhankelijke gebeurtenissen, zoals een zonsverduistering, grotere effecten hebben op het elektriciteitssysteem dan tien jaar geleden. Op 12 augustus verwacht TenneT in Nederland een vermogensterugval van enkele honderden megawatt. Dat is binnen de normale operationele mogelijkheden op te vangen. Wel kijkt TenneT nadrukkelijk naar omstandigheden die de impact kunnen vergroten, zoals helder weer, hoge temperaturen en de gelijktijdige effecten in andere Europese landen.
Europese samenwerking
Omdat het elektriciteitsnet in Europa onderling verbonden is, bereidt TenneT zich niet alleen nationaal voor. Binnen ENTSO-E, de koepelorganisatie van Europese hoogspanningsnetbeheerders, stemmen netbeheerders maatregelen af en wordt de situatie nauwlettend gevolgd. Ook marktpartijen spelen een belangrijke rol bij het tijdig afstemmen van vraag en aanbod.
Balans op het net
TenneT is verantwoordelijk voor het in realtime in balans houden van het Nederlandse hoogspanningsnet. Bij onbalans tussen vraag en aanbod zal de netfrequentie dalen of stijgen. TenneT bewaakt deze frequentie rond 50 Hertz en zal, indien nodig, binnen seconden balanceringsvermogen inzetten.
Vooruitkijken
Een zonsverduistering komt meerdere keren per jaar ergens op aarde voor, maar de impact op het elektriciteitssysteem verschilt per gebeurtenis. Belangrijke factoren zijn het tijdstip, de omvang van de verduistering, de weersomstandigheden en de hoeveelheid zonne-energie in het getroffen gebied. TenneT blijft deze ontwikkelingen nauwgezet volgen, ook met het oog op toekomstige zonsverduisteringen in Europa.