Verduurzaming huizen: niet wachten, maar tussenstappen zetten

Verduurzaming huizen: niet wachten, maar tussenstappen zetten

  • 24 september 2020
  • Delen via: Share via Whatsapp Share via Facebook Share via Twitter Share via linkedin Share via email

Het Expertisecentrum Warmte, een initiatief van de (rijks)overheid ter ondersteuning van de warmtetransitie, heeft de vernieuwde Leidraad uitgebracht om gemeenten te ondersteunen bij het ontwikkelen van de Transitievisie Warmte. De Leidraad helpt gemeenten door inzicht te geven in de nationale kosten van de verschillende warmteoplossingen. In de vernieuwde Leidraad is een grotere rol weggelegd voor duurzaam gas (groen gas & waterstof). Terecht vestigt het stuk de aandacht op het belang van voldoende duurzame gassen in 2030. Die beschikbaarheid is nu nog erg onzeker. De netbeheerders roepen dan ook op tot tijdige realisatie van de 2bcm groen gas in 2030, zoals in het Klimaatakkoord is afgesproken. Tegelijk benadrukken ze dat dit niet betekent dat er gewacht moet worden tot er voldoende duurzaam gas beschikbaar is. Nu al starten met een gefaseerde warmtetransitie is cruciaal om de grote opgave te realiseren.

In oktober 2019 verscheen de eerste versie van de Leidraad, die bestaat uit een Handreiking en een Startanalyse. Het document kan door gemeenten gebruikt worden om, in samenspraak met lokale stakeholders, keuzes te maken voor een alternatieve energie-infrastructuur en een tijdpad te bepalen; welke wijk gaat wanneer. Bij dat tijdpad, zo benadrukken de netbeheerders, moet niet alleen gekeken worden naar een volledige omschakeling in één keer, maar vooral naar tussenstappen. 2050 is nog ver weg, veel is nog onzeker. Het is niet mogelijk nu al voor alle wijken eindoplossingen te bedenken. Het is wèl het moment om stappen te gaan zetten waar niemand spijt van kan krijgen. Door stapsgewijs toe te werken naar een eindoplossing besparen we nu al CO2 en wordt de realisatieopgave behapbaar. De opgave is te groot om te wachten.

Stap voor stap voorsorteren
In de nieuwe versie, met het toevoegen van onder andere een warmtestrategie Waterstof, biedt de Leidraad nieuwe mogelijkheden ten aanzien van de warmtetransitie. De netbeheerders wijzen er op dat in elke wijk nu al gewerkt kan worden aan het verduurzamen van de gebouwde omgeving en het voorbereiden op volledig aardgasvrij. Van belang is ook dat niet alleen gekeken wordt naar collectieve oplossingen per wijk, maar ook naar aantrekkelijke individuele oplossingen. Zo blijft er ook op individueel niveau een prikkel om te investeren in de woning in afwachting van een wijkaanpak. Zowel collectief als individueel kan ingezet worden op energiebesparing via isolatiemaatregelen, woningverwarming via warmtenetten (waar warmtebronnen zijn) of via hybride warmtepompen. Zo sorteren we stap-voor-stap voor op een aardgasvrije toekomst. Op termijn kan het restant aardgas vervangen worden door hernieuwbaar gas of een andere warmteoplossing. Dat betekent wel dat markt en overheid vaart moeten maken met het opvoeren van de productie van duurzame gassen; die beschikbaarheid is nu nog erg onzeker.

Informatiepakket
Eind 2021 moeten alle gemeenten een Transitievisie Warmte hebben vastgesteld. Hierin wordt voor de gemeente de volgorde van de transitiewijken aangegeven en waar mogelijk de  alternatieven voor aardgasvrij verwarmen en koken. Het opstellen van de Transitievisie Warmte is een complexe opgave waar veel stakeholders bij betrokken zijn, waaronder de netbeheerder. Ook de elektriciteitsnetten zijn onderdeel van de oplossing en moeten verzwaard of aangepast worden. Het is dan ook essentieel dat de netbeheerders tijdig betrokken zijn en meedenken in de plannen voor de oplossing en de wijze van realisatie. De Nederlandse netbeheerders hebben een informatiepakket uitgebracht dat gemeenten helpt plannen te maken voor aardgasvrije wijken. Het informatiepakket is geen statisch document, maar wordt voortdurend doorontwikkeld. Het informatiepakket ​is hier te vinden.

Ondersteuning Rijk
Het Rijk ondersteunt gemeenten met verschillende instrumenten, zodat zij goed onderbouwde transitievisies warmte (TVW) kunnen opstellen. De Leidraad is één van die instrumenten. Het instrument bestaat uit twee onderdelen: de Startanalyse, die is ontwikkeld door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), en de Handreiking voor lokale analyse van het Expertise Centrum Warmte (ECW). De leidraad is hier te bekijken.


Dossiers & Thema's


Terug naar overzicht