De kracht van de verbeelding

De kracht van de verbeelding

Niet de techniek, geld of algoritmen. De sleutel voor het oplossen van de grote vragen van nu, ligt in de kracht van de verbeelding. Iets dat enkel mensen is gegeven.

Die boodschap klinkt na op de borrel na afloop van Nieuwe Netwerken, de jaarlijkse netwerkbijeenkomst van Netbeheer Nederland. Bestuurders en medewerkers van de netbeheerders, overheden, brancheorganisaties en bedrijfsleven treffen elkaar op een goed moment. De dag nadat de VN (weer) alarm sloeg. De CO2-uitstoot neemt nog steeds toe; om de opwarming van de aarde tot 2 graden te beperken moeten landen hun inspanningen verdrievoudigen. Alle reden om de banden te verstevigen tussen de netbeheerders en de stakeholders. 

Netwerkagenda

Netwerkagenda

De vorig jaar geïntroduceerde Netwerkagenda heeft z’n vruchten afgeworpen, vertelt voorzitter Marc van der Linden van Netbeheer Nederland. De aansluitplicht gas voor nieuwe woningen is afgeschaft, het onderzoek naar de kansen van waterstof is omgezet in pilotprojecten en flexibele tarieven worden realiteit. De drie V’s van voorspellen, verzwaren en verslimmen (van de netten) liggen op alle klimaattafels. ‘We zitten in de versnelling,’ zegt Van der Linden. Hij twijfelt er niet aan dat 49% CO2-reductie in 2030 mogelijk is, wel of het Klimaatakkoord het verschil gaat maken. ‘Nieuwe technologie en het ongeduld van de jonge generatie leggen meer gewicht in de schaal.’ Vervolgens, grappenderwijs ‘Als we nog iets langer praten hebben we het Klimaatakkoord niet meer nodig.’ Strakke doelstellingen en kaders van de overheid zijn belangrijk om de energietransitie op stoom te krijgen, maar het is aan de sector met al z’n stakeholders om het vorm te geven. Van der Linden is ervan overtuigd dat de grootste kracht zit bij de klanten. ‘De kracht van klanten kapitaliseren.’ In het land worden nu de regionale energiestrategieën (RES) opgetuigd, de netbeheerders zijn overal bij. Ondergraaft de decentralisatie van het energiesysteem straks het landelijk netwerk?, vraagt Bouwhuis. ‘Nee’, zegt Van der Linden, ‘De kracht van klanten en energiecorporaties in stelling brengen is nu het belangrijkste, de landelijke energievoorziening is er toch wel. Aan het einde komt de vraag wat het collectieve net waard is, de netbeheerders hoeven het debat daarover niet te schuwen.’ Met de welbekende Mentimeter krijgt de zaal de vraag wat er nodig is voor een succesvolle energietransitie. Het woord ‘samen’ staat in blokletters centraal in de woordenwolk, vergezeld door ‘draagvlak’ en ‘innovatie.’

Van shit naar schoonheid

Vervolgens komt Daan Roosegaarde op het podium. De kunstenaar, innovator en architect brengt een aanstekelijke ode aan de schoonheid en menselijke verbeelding. Hij toont hoe hij reflectoren plaatste op de heftorens van de Afsluitdijk, ’s avonds veranderen ze – aangelicht door de koplampen van passerende auto’s- in tempels uit de Oudheid. In het Van Goghdorp Nuenen zien de fietspaden er in het donker uit als de Zuid-Franse sterrenhemel op het schilderij van Van Gogh. Roosegaarde plaatste duizenden steentjes die zich overdag opladen en ’s avonds fonkelen als sterren. Hij verbindt verschillende opgaven en creëert daaruit meerwaarde. Windmolens zijn zeer omstreden, hoe kun je het perspectief kantelen? ‘Maak er een icoon van’ zegt Roosegaarde. Hij laat zien hoe windturbines zijn veranderd in een dansend kunstwerk door de uiteinden van de rotorbladen te verbinden met laserlichtstralen. ‘Van shit naar schoonheid,’ noemt hij het. ‘De dorpelingen van Kinderdijk waren in 1482 vast ook sceptisch over de nieuwe molens die nu werelderfgoed zijn.’ Van alle menselijke eigenschappen en vaardigheden is creativiteit de belangrijkste, zegt Roosegaarde. Want, dat heb je nodig voor de complexe vraagstukken van deze tijd.

Prikkels

Prikkels

Verbeelding. De wervende kracht van een goed verhaal. Het zijn geen luchtspiegelingen, blijkt uit de paneldiscussie met Marco van Steekelenburg (provincie Zuid-Holland), Remko Ybema (Nouryon) en Thijs ten Brinck (WattisDuurzaam.nl). Van Steekelenburg vertelt over de visie van de provincie Zuid-Holland op de energietransitie. Het sleutelwoord is ‘smart multi commodity grid’, een mix van warmte- duurzaam gas en elektriciteitsbronnen en -netten. De verbinding tussen industrie en de gebouwde omgeving is cruciaal. Met de warmte uit de Rotterdamse haven kun je zelfs meer dan de gehele provincie verwarmen. Daarbij is het van belang dat de wetgever zorgt voor de juiste prikkels. ‘Het gratis mogen weggooien van warmte is echt zonde, daar moet je een taks voor invoeren zodat het loont om het in een pijp te stoppen, dat is een no-brainer.’ Remko Ybema van Nouryon (voorheen Akzo Nobel) onderschrijft het belang van crossovers. De fabriek van AkzoNobel in Hengelo gebruikt de stoom van afvalverwerker Twence voor de zoutproductie. De overtollige restwarmte gaat via het warmtenet naar bedrijven en huizen in Hengelo. Verder zet Nouryon vooral in op de productie van groene waterstof. Ten Brinck krijgt de vraag of de netbeheerders genoeg doen aan de energietransitie. ‘De netbeheerders moeten faciliteren wat de politiek en de klanten nodig hebben in de transitie. Dat betekent automatisch een enorme berg werk.’ De voorzitter van Netbeheer Nederland, Marc van der Linden, krijgt het slotwoord. Alle partijen zijn aan zet, vindt hij. Hij grijpt terug op de door Daan Roosegaarde bepleite verbeelding. ‘Laten we niet wachten op het Klimaatakkoord, we moeten aan de slag.’