Zo werkt het: de wachtlijst voor netcapaciteit
Netbeheerders werken met een wachtlijst voor netcapaciteit. Hierop komen aanvragen voor een nieuwe stroomaansluiting, een verzwaring van een bestaande aansluiting of een aanvraag voor meer gecontracteerd vermogen als er op dat moment geen ruimte is op het elektriciteitsnet.
Dat is steeds vaker het geval. Nederland elektrificeert in hoog tempo. We gebruiken meer stroom door elektrisch vervoer, warmtepompen en duurzame opwek. Daardoor loopt het elektriciteitsnet op piekmomenten steeds meer plekken tegen zijn grenzen aan. Dat noemen we netcongestie.
Om het net veilig en betrouwbaar te houden, sluiten netbeheerders nieuwe aanvragen soms niet direct aan. Deze aanvragen komen op een wachtlijst. Als er ruimte vrijkomt, wordt de capaciteit verdeeld op basis van het ACM-prioriteringskader, daarmee wordt de beschikbare ruimte op het net eerlijk verdeeld. Ondertussen werken netbeheerders aan uitbreiding en slimmer gebruik van het net.
Met netcapaciteit bedoelen we de ruimte op het elektriciteitsnet om stroom te transporteren. Concreet gaat het bijvoorbeeld om:
- Een nieuwe stroomaansluiting, of;
- Een verzwaring van een bestaande aansluiting.
- Een uitbreiding van het gecontracteerd vermogen op een bestaande aansluiting.
Vanaf 1 juli 2026 geldt deze wachtlijst niet alleen voor grote bedrijven, maar ook voor kleinverbruikers, zoals huishoudens en kleine ondernemers.
Een aanvraag voor netcapaciteit
Aanvragen voor groot- en kleinverbruikaansluitingen zijn in de regel gelijk en gaan volgens het volgende proces:
- Je dient een aanvraag in voor een zwaardere of nieuwe aansluiting bij je netbeheerder via www.mijnaansluiting.nl of via de netbeheerder.
- Je ontvangt een offerte.
- Na ondertekening van de offerte wordt je aanvraag, in congestiegebied, op de wachtlijst geplaatst.
Eerder aanvragen is eerder aan de beurt
De hoofdregel is eenvoudig: wie het eerst aanvraagt, komt het eerst aan de beurt wanneer er capaciteit beschikbaar is.
Partijen met prioriteit komen hoger op de wachtlijst dan niet-geprioriteerde partijen. Om prioriteit te krijgen moeten partijen zelf een aanvraag doen bij de netbeheerder. Nadat prioriteit is toegekend en de aanvraag dus in één van de categorieën past, dan geldt de volgorde van aanvragen.
Zodra er ruimte vrijkomt op het elektriciteitsnet worden aanvragen op volgorde van de wachtlijst toegewezen. Dat kan bijvoorbeeld door netuitbreidingen of als blijkt dat het net minder zwaar wordt belast door slimmer gebruik van het net.
Opbouw van de wachtlijst
De wachtlijst is een lokaal overzicht van aanvragen. Er geldt dus niet één landelijke wachtlijst, maar een lokaal overzicht van aanvragen per congestiegebied.
‘Een congestiegebied is een deel van het elektriciteitsnet waar meer stroom gevraagd wordt dan de kabels aankunnen.’
Dat betekent:
- De wachttijd verschilt per regio.
- In de ene buurt of gemeente is wél capaciteit beschikbaar, maar een buurt verderop níet. Aanvragen op verschillende locaties (in andere congestiegebieden) hebben geen invloed op elkaar.
- Aanvragen bij verschillende netbeheerders binnen hetzelfde congestiegebied worden wel als één integrale wachtlijst behandeld.
Hierdoor kan het voorkomen dat een vergelijkbare aanvraag in de ene regio sneller wordt aangesloten dan in een andere regio. Hoe lang dat duurt, is afhankelijk van de lokale netcongestie, afhankelijk van geplande uitbreiding van het betreffende netstation én afhankelijk van eventuele ruimte die tussentijds vrijkomt.
Gezamenlijk flexgebruik essentieel
Netbeheerders werken continu aan het uitbreiden en slimmer benutten van het net. Toch kost dit tijd. De wachttijd verschilt dan ook per regio en situatie. In gebieden waar het elektriciteitsnet vol is, kan de wachttijd oplopen tot 10 jaar, omdat er gewacht moet worden op netuitbreiding.
Door bewuster om te gaan met energiegebruik help je mee om het net beter te benutten. Dat kan door energie te besparen en door apparaten buiten piekmomenten te gebruiken of elektrisch vervoer slim op te laden. Hierin heeft iedereen een rol, netbeheerders, overheden, bedrijven en consumenten.
Je vindt actuele informatie bij je eigen netbeheerder
Per 1 juli 2026 werken netbeheerders ook voor kleinverbruikers in lijn met het prioriteringskader dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft vastgesteld. In dit kader staat welke maatschappelijke functies en groepen prioriteit krijgen op de wachtlijst voor vermogen en capaciteit krijgen toegewezen zodra er capaciteit beschikbaar is. Deze nieuwe werkwijze brengt een aantal veranderingen mee. Om te zorgen dat de verandering van de huidige naar de nieuwe werkwijze zorgvuldig gebeurt, geldt tot 1 januari 2027 overgangsfase.
Wil je weten wat de situatie is in jouw regio of wat dit betekent voor jouw aanvraag?
Ga dan naar de website van je eigen netbeheerder.