Nieuwe energiewet vereist vervangen oudere meters
In januari 2026 is de nieuwe Energiewet ingegaan. De wet vereist dat alle oude stroommeters vervangen worden door digitale meters, die verbruik én teruglevering van stroom meten en ook de dag- en nachtstanden bijhouden.
In de afgelopen tien jaar hebben de netbeheerders bij 94% van de Nederlandse huishoudens de ongeschikte meter al vervangen. Met de komst van de Energiewet vanaf 1 januari 2026 geldt de verplichting dat alle huishoudens een slimme meter of een digitale meter krijgen. Voor de laatste groep van ongeveer 500.000 klanten met een oude meter wordt in de komende periode nog een gratis vervangingsaanbod gedaan door de Netbeheerders.
Einde saldering
Vanaf 2027 komt er namelijk een einde aan de salderingsregeling. Dan kunnen huishoudens met zonnepanelen niet langer de kosten voor de stroom die ze kopen van het net, wegstrepen tegen de opbrengst van zonnestroom die ze terugleveren aan datzelfde net. Daardoor moeten energiemeters ook kunnen meten hoeveel elektriciteit er terug op het energienet komt. Oude, vaak analoge, meters kunnen niet apart meten hoeveel stroom je opwekt (bijvoorbeeld via zonnepanelen) en teruglevert aan het net, en hoeveel je zelf gebruikt. Dat is wel belangrijk voor een juiste berekening van kosten, vergoedingen en belastingen. Digitale meters kunnen dat wel. Digitale meters maken daarmee de wijze van kostenberekening voor iedereen gelijk en daarmee eerlijker.
Digitale of slimme meter
Klanten kunnen bij vervanging van de meter zelf aangeven of ze een slimme meter of digitale meter willen. De slimme meter is een digitale energiemeter die de meterstanden op afstand uitleest. De digitale meter ziet eruit als een slimme meter maar bevat géén communicatiemodule en geeft dus geen meterstanden door. Gebruikers van deze meter moeten dan zelf hun meterstanden doorgeven aan de energieleverancier.
Klanten met een slimme meter hoeven zelf geen meterstanden door te geven. De energierekening wordt daardoor nauwkeuriger, omdat er niet met geschatte meterstanden wordt gerekend. Consumenten en kleine bedrijven ontvangen elke maand van hun leverancier een overzicht van hun energieverbruik. Hierdoor krijgen ze meer inzicht, wat energie besparen makkelijker maakt. Meer informatie over het verschil tussen digitale en slimme meters is te vinden op de website van de RDI.
Dankzij slimme meters kunnen netbeheerders de stabiliteit van het elektriciteits- en gasnet beter monitoren en storingen sneller opsporen. Die informatie helpt netbeheerders om te bepalen in welke gebieden ze meer of éérder zwaardere kabels gaan aanleggen om stroomuitval te voorkomen. Zo blijft het energienet voor iedereen betrouwbaar.
RDI houdt toezicht
Voor de vervanging van de analoge meters zullen de netbeheerders klanten benaderen voor het maken van een afspraak op basis van hun vervangingsplanning. Voor de klant is deze vervanging kosteloos. De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) houdt namens de overheid toezicht op de vervanging van oude energiemeters vanaf 2026. De RDI controleert of huishoudens die nog een ongeschikte meter hebben daarvoor in de plaats een nieuwe meter laten plaatsen. Het niet meewerken aan de wettelijk verplichte vervanging kan leiden tot handhavende maatregelen door de RDI. Dat heet de meewerkingsplicht. Bewoners mogen zelf kiezen of er een slimme of alleen een digitale meter wordt geplaatst.
Meer over de RDI: https://www.rdi.nl/onderwerpen/consumenten/wettelijke-plicht-slimme-of-digitale-meter