Netbeheerders en energieleveranciers schalen flexibiliteit bij huishoudens fors op

Netbeheerders en energieleveranciers gaan flink meer samenwerken om het volle elektriciteitsnet in woonwijken te verminderen. Huishoudens in de provincies Gelderland en Utrecht en delen van de Flevopolder en Noord-Brabant kunnen daarvoor een financiële vergoeding krijgen.

Dat maken regionale netbeheerders Enexis, Liander en Stedin en energieleveranciers Eneco, Essent, Vattenfall, Frank Energie en Zonneplan vandaag bekend. Door laadpalen, thuisbatterijen en hybride warmtepompen slim aan te sturen, ontstaat op piekmomenten meer ruimte op het stroomnet. Dat geeft meer ruimte voor groei en verduurzaming.

In de winter is het druk op het elektriciteitsnet het grootst. Vooral tussen tussen 16 en 21 uur gebruiken veel mensen tegelijk stroom om hun huis te verwarmen, hun auto opladen of elektrisch te koken. Op sommige plekken kan het net die drukte niet meer aan. Dan ontstaat netcongestie.

“De energietransitie vraagt niet alleen om uitbreiding van het stroomnet, maar ook om slimmer gebruik ervan", licht Maarten Otto, voorzitter Netbeheer Nederland en CEO van netwerkbedrijf Alliander, toe. “En de situatie is urgent. In april kwam het nieuws naar buiten dat in een deel van de provincie Utrecht een aansluitpauze volgt.

Daarom is het ook zo belangrijk dat we hier samen in optrekken. Zodat we dit in andere gebieden kunnen voorkomen en in Utrecht zo snel mogelijk oplossen. Dat is de kracht van deze samenwerking. En dan is er de rol voor mensen thuis om slim met stroom om te gaan: die is namelijk onmisbaar. Samen laten we zien dat het kan: we geven klanten meer perspectief en houden Nederland in beweging, ook op plekken waar de grenzen al in zicht zijn.”

Slim sturen met behoud van comfort

Een manier om de drukte op het net te verminderen, is apparaten bij huishoudens slimmer aan te sturen. Energieleveranciers kunnen hierbij helpen, bijvoorbeeld door dit te automatiseren én daar een vergoeding voor aan te bieden.

Laadpalen, thuisbatterijen en hybride warmtepompen zijn hiervoor geschikt. Je kunt ze eenvoudig laten aansturen zonder comfort te verliezen. De auto staat 's ochtends opgeladen voor de deur, de woonkamer heeft gewoon de juiste temperatuur.

Thuisbatterijen kunnen de druk op het stroomnet verder verminderen door op de juiste tijden te laden of te ontladen. Dat kan met bestaande of nog te installeren apparatuur.

Netbeheerders en energieleveranciers hebben elkaar hierbij nodig.

Netbeheerders weten wanneer het elektriciteitsnet het meest onder druk staat. Zij stellen een vergoeding beschikbaar voor huishoudens die hun apparatuur op die momenten slim laten aansturen.

Energieleveranciers vertalen die vergoeding naar een aantrekkelijk aanbod voor hun klanten. Vervolgens sturen zij de apparaten op zo'n manier aan dat het stroomnet wordt ontlast. Uitgangspunt is dat huishoudens gewoon doordraaien en hier zelf niets voor hoeven doen of laten.

Jo-Annes de Bat (staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei) is blij met het project: "We werken op alle mogelijke manieren aan oplossingen voor het volle stroomnet. Door het net sneller uit te breiden en afspraken te maken met grote bedrijven. Maar ook mensen thuis kunnen helpen. Door de pieken op het stroomnet tegen te gaan zonder in te leveren op comfort. Dat is goed voor de ruimte op het stroomnet én voor de portemonnee.”

255 megawatt aan flexibel vermogen

Een jaar geleden startte deze samenwerking al op kleine schaal. Toen konden 35.000 huishoudens konden meedoen, verdeeld over 21 gebieden waar het stroomnet al zwaar werd belast. Daaruit bleek dat honderden huishoudens bereid zijn hun stroomverbruik te verschuiven, zolang meedoen eenvoudig is en financieel loont.

Nu zetten de partijen een grote stap in opschaling. Potentieel kunnen vele honderdduizenden huishoudens helpen het stroomnet te ontlasten. Op korte termijn zetten de netbeheerders en leveranciers in op zo'n 50.000 tot 70.000 huishoudens die mee willen doen.

Daarmee kunnen zij uiteindelijk 255 megawatt aan flexibel vermogen vrijmaken. Dat is vergelijkbaar met het vermogen van de stad Haarlem. Netbeheerders hebben dit vermogen via de leveranciers beschikbaar. Bij verwachte overbelasting kunnen zij dit direct inzetten. Zo voorkomen ze dat het stroomnet verder vol loopt. 

Aanvulling op uitbreiding van het stroomnet

Slimmer omgaan met stroom is niet de enige oplossing. Netbeheerders blijven ook investeren in de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet. Alleen de combinatie van uitbreiden en slimmer benutten maakt de energietransitie mogelijk.

Marktuitvraag voor meer marktpartijen

Om het benodigde flexibel vermogen vrij te maken, publiceren de netbeheerders op 1 juli de marktuitvraag ‘KV Flex Slimme apparaten’. Deze staat open voor alle energieleveranciers die aan de voorwaarden voldoen. Geïnteresseerde partijen vinden meer informatie en de voorwaarden voor deelname op: partnersinenergie.nl/slimme-apparaten.

Energieleveranciers die zich inmiddels hebben aangesloten zijn: 

Media kunnen bij vragen over deze samenwerking contact opnemen met Marloes Hulstijn (Alliander, 06 18 97 14 13) of Tim van Ham (Essent, 06 29 41 84 98)